Η απάντηση της δημοτικής αρχής και της Σχολής Καλών Τεχνών: «Το δέντρο που μας πλήγωσε…»

Το δέντρο που στήθηκε στην κεντρική πλατεία τα Χριστούγεννα του 2015 και του 2016 Το δέντρο που στήθηκε στην κεντρική πλατεία τα Χριστούγεννα του 2015 και του 2016

Έκπληξη και μόνο έκπληξη για τη σφοδρότητα των αντιδράσεων… Αυτό το συναίσθημα νοιώθουν δύο τουλάχιστον άνθρωποι αυτές τις μέρες που το πανελλήνιο… χωρίς υπερβολή, γνωρίζει το θυμό των Γιαννιωτών για το «δέντρο» που του «φόρεσαν» στην κεντρική πλατεία… Είναι ο αντιδήμαρχος τουρισμού Νίκος Γκόλας και ο Ξενοφών Μπήτσικας, Κοσμήτορας της Σχολής Καλών Τεχνών.

Πηγή έμπνευσης για το διαφορετικό δέντρο, είναι ο «πύργος του Τάτλιν» - παραβιάζω θύρες ανοιχτές αλλά οφείλω να επαναλάβω – που αποτελεί μια δημιουργία που προέκυψε από τη συνεργασία του Δήμου Ιωαννίνων και της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου της πόλης. Αρχική πρόθεση του Βλαντιμίρ Τάτλιν για τη δημιουργία της φόρμας ήταν η εξέλιξη του ανθρώπου και το πνεύμα. Πρόκειται για έναν πύργο που σχεδιάστηκε από τον Ρώσο αρχιτέκτονα και ζωγράφο, για να αναγερθεί τα πρώτα χρόνια της ρωσικής επανάστασης στην Πετρούπολη ως μνημείο και επιτελικό κτίριο της Γ΄ Διεθνούς.

Το λάθος της πόλης και όσων αυτές τις μέρες έβγαλαν τόνους… χολής απέναντι στη δημοτική αρχή, είναι πως περίμενε να δει ένα κανονικό δέντρο και ξαφνικά είδε μια «σκαλωσιά» - όπως κατά κόρον γράφτηκε αυτό το Σαββατοκύριακο, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι Γιαννιώτες δηλαδή, έγιναν κριτικοί τέχνης γιατί αντιμετώπισαν υπό το λάθος πρίσμα αυτό που στήθηκε στην κεντρική πλατεία. Δεν είδαν το στολισμό στην υπόλοιπη πόλη, «ο πιο γεμάτος στολισμός των πολλών τελευταίων ετών», σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο τουρισμού Νίκο Γκόλα. «Είδαμε το «δέντρο» και χάσαμε το δάσος» είναι η χαρακτηριστική φράση του αντιδημάρχου που αποτυπώνει κυριολεκτικά και μεταφορικά την άποψη της δημοτικής αρχής. «Δέντρο υπάρχει στην πλατεία Πάργης, στολισμένη είναι σχεδόν κάθε γειτονιά της πόλης και όχι μόνο ο κεντρικός δρόμος αλλά οι περισσότεροι στάθηκαν στο στόλισμα της κεντρικής πλατείας, την οποία αγνοούμε, περνώντας από κει καθημερινά…» υποστηρίζει ο κ. Γκόλας.

Το δεύτερο σημείο που επισημαίνει ο αντιδήμαρχος είναι πως αν θέλουμε να αναμένουμε θετικά πράγματα από το τουριστικό προϊόν της περιοχής μας, είναι καλό να αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε πως την πόλη μας δεν την κρίνουμε μόνο εμείς αλλά και οι επισκέπτες της. Και ο αντιδήμαρχος ανέφερε μια σειρά από θετικά σχόλια που γράφτηκαν αυτές τις μέρες για τη δημιουργία της κεντρικής πλατείας, ίσως γιατί οι ξένοι έκριναν το έργο όχι στο πλαίσιο του χριστουγεννιάτικου στολισμού αλλά ως καλλιτεχνική έμπνευση.

Το τρίτο και ίσως σημαντικότερο στοιχείο που επισημαίνει ο κ. Γκόλας είναι η συμμετοχή της Σχολής Καλών Τεχνών στα δρώμενα της πόλης. Οι φοιτητές της Σχολής κρίνονται αυτή τη στιγμή για ένα από τα πρώτα έργα τους. Με τον τρόπο αυτό η δημοτική αρχή έδωσε το βήμα στην Σχολή Καλών Τεχνών, χωρίς να κρίνει την δημιουργία ή χωρίς να την έχει προκρίνει ανάμεσα σε μια σειρά από προτάσεις.

Οι άνθρωποι της Σχολής αφέθηκαν να δημιουργήσουν και η δημοτική αρχή θέλησε να εντάξει ένα πανεπιστημιακό τμήμα στη ζωή της πόλης. «Υπάρχει καλύτερο παράδειγμα πράξης αυτού που λέμε, σύνδεση πανεπιστημίου και τοπικής κοινωνίας;» αναρωτιέται ο αντιδήμαρχος.

Τι λέει η Σχολή;

Ο Ξενοφών Μπήτσικας, Κοσμήτορας της Σχολής Καλών Τεχνών, τόνισε στους «ΝΑ» πως πρόθεση της Σχολής ήταν να επικαιροποιηθεί το εγκώμιο στο ανθρώπινο πνεύμα, παράγοντας αυτή τη φόρμα με υλικά καθημερινά και επαναχρησιμοποιήσιμα.

Ο κ. Μπήτσικας δηλώνει έκπληκτος και προβληματισμένος για την αντίδραση της πόλης απέναντι στην καλλιτεχνική δημιουργία, αντίδραση που σίγουρα δεν περίμενε, όπως ομολογεί. Το περιεχόμενο του σχεδίου του Τάτλιν εμπνέεται από ιδεώδη που μοιάζουν με αυτά του Χριστιανισμού, άσχετα αν στην πορεία ο Κομμουνισμός παρέκλινε από τον αρχικό του στόχο που ήταν να υπηρετήσει τον άνθρωπο… ωστόσο ο κ. Μπήτσικας πιστεύει πως είναι ακόμα δυσκολότερο να εξηγηθεί το περιεχόμενο μια καλλιτεχνικής ιδέας, όταν αυτή αντιμετωπίζεται τόσο οργισμένα στην πρώτη της όψη…

Η τέχνη προκαλεί ακραίες αντιδράσεις ενίοτε… αλλά γι’ αυτό υπάρχει. Για να αρέσει ή να μην αρέσει… Άλλο η κριτική όμως, και άλλο η λυσσαλέα πολεμική… λέει…

 

Η προϊστορία των δέντρων στα Γιάννενα

Η αρχή με τα… περίεργα Χριστουγεννιάτικα δέντρα στα Γιάννενα έγινε το 2014. Ακολούθησε το 2015 ένα ξύλινο αλλά διαφορετικό δημιούργημα και αυτό επαναλήφθηκε και το 2016. Ιδού ο στολισμός των Χριστουγέννων στα Γιάννενα:

2014

Οι Χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις της χρονιάς περιελάμβαναν το πρώτο Luminous – Ioannina Light Festival, ένα ξεχωριστό γεγονός που φώτισε κυριολεκτικά ολόκληρη την πόλη.

Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο που στόλισε την κεντρική πλατεία, δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του ίδιου φεστιβάλ και ήταν μία εναλλακτική εικαστική πρόταση από τον Γιώργο Κεβρεκίδη. Πηγή έμπνευσης για την κατασκευή του χριστουγεννιάτικου δέντρου ήταν η βασική γεωμετρική μορφολογία ενός τυπικού χριστουγεννιάτικου δέντρου που σχημάτιζε ισοσκελές τρίγωνο καθώς και άλλα παραπλήσια τριγωνικά σχήματα που συνδέονταν συνειρμικά με τα Χριστούγεννα, όπως τα παραδοσιακά μεταλλικά τρίγωνα για τα κάλαντα.

2015

Το κεντρικό δέντρο της πλατείας ήταν ξύλινο, είχε ύψος 8μ και διάμετρο 5,50μ. Κατασκευασμένο από κόντρα πλακέ θαλάσσης έξι επιφανειών, πάχους 4cm η κάθε μια. Σε κάθε πλευρά του δέντρου υπήρχαν 6 ανοίγματα κυκλικής διατομής, ώστε να απορροφώνται οι πιέσεις του αέρα. Εκεί επίσης τοποθετούνταν τα στολίδια του, που ήταν πολύχρωμα πρυμιά ζώων, χρωματισμένα ή ζωγραφισμένα από εικαστικούς της πόλης. Καλλιτεχνικός υπεύθυνος της Χριστουγεννιάτικης Πλατείας των Ιωαννίνων, ήταν ο γιαννιώτης βιομηχανικός σχεδιαστής Γιάννης Κράβαρης.

2016

Δίπλα στο ξύλινο δέντρο του 2015 που στολίστηκε από τα παιδιά της ΕΛΕΠΑΠ, στην πλατεία τοποθετήθηκε το «Περίγραμμα Δώρων»: τρεις τεράστιοι κύβοι από μέταλλο και κόντρα πλακέ θαλάσσης και πάλι, οι οποίοι με ειδικούς φωτισμούς δημιουργούσαν μια... «παραμυθένια εικόνα», ενώ τα led που τοποθετήθηκαν σε έναν απ’ αυτούς δημιουργούσε την ψευδαίσθηση του έναστρου ουρανού! Η κατασκευή «Περιγράμματα Δώρων» ήταν μεταλλική βαμμένη σε χρώματα κόκκινο - πράσινο - κίτρινο και με αντίστοιχες διαστάσεις για κάθε χρώμα δώρου: Το κίτρινο δώρο διαστάσεων 3x3x3M, το κόκκινο 2x2x2M και το πράσινο 8x4x6,5M.

(Το ρεπορτάζ δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Νέοι Αγώνες" στο φύλλο της Τρίτης, 12/12/2017)